Açık Kaynak Yazılım

Açık Kaynak Yazılım

Merhabalar,

Bu yazıda sizlere açık kaynak yazılım felsefesi konusunda temel bilgiler vereceğim. Üniversitede Açık Kaynak Yazılımlar isimli bir ders alıyorum. Final sınavı yaklaşırken kendim için çıkardığım notları sizinle de paylaşmak istedim. Bence yazılımla uğraşan herkesin bilmesi gereken bir konu açık kaynak konusu. Yazılımla ilgilenmiyorsanız bile teknolojik bir kültür katmış olur size.

Tarihçe

50’li 60’lı yıllarda yazılım bir ürün olarak görülmüyordu. O zamanlar bilgisayar firmaları donanım işindeydi ve yazılım donanım satışlarını teşvik etmek için serbestçe kullanılabilir hale getirilmişti. O zamanlar yazılım özgürdü, herkes katkıda bulunabilir paylaşabilir ve kodu tekrar kullanabilirdi. Yazılımın ürün olarak görülmesi, ticarileştirilmesi kişisel bilgisayarların hayatımıza girmesiyle başladı.

O zamanlar MIT Yapay Zeka Laboratuvarında programcı olan Richard Stallman GNU Projesini başlattı ve Free Software Foundation isimli bir vakıf kurdu.

Aynı zamanlarda University of California, Berkeley de bulunan Computer Science Research Group UNIX sistemini geliştiriyordu. Kısa sürede geliştirdikleri bu sistem BSD (Berkeley Software Distribution) Linux olarak bilinmeye başladı.

Bu iki olay açık kaynak yazılım hareketinin gerçek gelişimi kabul edilir.

Açık kaynak yazılım sürecin mihenk taşlarını sıralayacak olursak.

  • 1984 yılında Richard Stallman özgür (free) bir işletim sistemi yapmak amacıyla GNU projesine başladı.
  • 1985 yılında Richard Stallman Free Software Foundation isimli kar amacı gütmeyen bir organizasyon kurdu.
  • 1987 yılında Richard Stallman GNU C Compiler adında açık kaynak bir derleyici geliştirdi.
  • 1991 yılında Helsinki Üniversitesinde Bilgisayar Bilimi öğrencisi olan Linus Torvalds Linux çekirdeğini yazdı.
  • 1993 yılında Ian Murdock o zaman mevcut olan bütün GNU/Linux araçlarını bir araya getiren Debian isminde bir GNU/Linux dağıtımını yayımladı.
  • 1994 yılında Robert McCool Apache HTTP sunucusunu geliştirdi.
  • 1995 yılında Marc Ewing Red Hat isminde kendi GNU/Linux dağıtımını yayımladı
  • 1996 yılında KDE ve GNOME masaüstü sistemleri geliştirildi
  • 1998 yılında Netscape firması Netscape Communicatior  isimli yazılımlarını açık kaynak haline getirdi ve Mozilla Foundation isimli organizasyonu kurdular.

Free/Libre Ayrımı

Open Source yani Açık Kaynak kavramının kullanılışının bir çok karşıt kullanımları var.

Bir tarafta Stallman ve benzer düşünceye sahip kişiler kullanıcıların söz konusu yazılımın kendilerine verdiği özgürlüğü anlayamadıklarına sebep olduğunu düşündükleri “open source(açık kaynak)” terimine itiraz ediyorlar. Stallman “free software” terimini kullandığında bunun fiyata karşılık gelmediğini söylüyor.(İngilizcede free hem özgür anlamında hem de ücretsiz anlamında kullanılabiliyor.) Bu konuda Stallman’ın şöyle diyor

Free software bir bağımsızlık(liberty) meselesidir fiyat meselesi değil.

Açık Kaynak Katılımcılarının Motivleri Nelerdir ?

  • Bu işten alacakları haz ve yen bir şeyler öğrenme dürtüsü en temel motivasyon kaynağıdır.
  • Kullanması gereken bir kodda var olan hatanın giderilmesi
  • Yeteneklerini geliştirme ve gösterme
  • Topluluğun faydasına olabilecek bir konuda katkıda bulunmak

 

Bu yazıyı burada sonlandırıyorum. Bir diğer yazıda ise açık kaynak lisanslarını ve bu lisansların farklılıklarına kısaca değineceğim.

Açık Kaynak hakkında daha detaylı bilgi almak için https://opensource.org/ adresini ziyaret edebilirsiniz. İngilizce bilmenizin şart olduğunu söylememe gerek yok herhalde 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir